Spor Yönetici Adaylarında Kariyer Planlama ile Liderlik Öz-Yeterliliği Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18097738Anahtar Kelimeler:
Kariyer Farkındalığı, Öz-Yeterlik, Spor YönetimiÖzet
Bu araştırmanın amacı, spor yönetici adaylarının kariyer planlama düzeyleri ile liderlik öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi çeşitli demografik değişkenler bağlamında incelemektir. Araştırmanın evrenini 18 yaş ve üstü spor yöneticisi adayları, örneklemini ise, Spor Yöneticiliği Bölümünde okuyan 275 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Kariyer Planlama Ölçeği ile Liderlik Öz-Yeterliliği Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada spor yönetici adaylarının kariyer planlama ve liderlik öz – yeterliliği arasındaki ilişikliyi incelemek olması sebebi ile ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bulgular, cinsiyet ve aile gelir düzeyinin kariyer planlama ve liderlik öz-yeterliliği üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığını göstermektedir. Bireysel sporla ilgilenen spor yönetici adaylarının “eğitimin yeterliliği” algılarının takım sporu ile ilgilenenlere kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kariyer farkındalık eğitimi alan katılımcıların “seçimin doğruluğu” ve “eğitimin yeterliliği” boyutlarında daha yüksek puanlara sahip oldukları saptanmıştır. Milli sporcu olan adayların kariyer planlama düzeyleri, milli sporcu olmayanlara göre anlamlı biçimde daha yüksektir. Yaş değişkenine göre liderlik öz-yeterliliği düzeylerinde anlamlı farklılık görülürken, kariyer planlama düzeylerinde yaşa bağlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Sınıf düzeyine göre yalnızca “kariyere yönelik inanç” boyutunda anlamlı farklılık belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonuçları, liderlik öz-yeterliliği ile kariyer planlama arasında zayıf düzeyde ancak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Regresyon analizi ise liderlik öz-yeterliliğinin kariyer planlama düzeyini anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Sonuç olarak araştırma, spor yönetici adaylarının kariyer gelişim süreçlerinde liderlik öz-yeterliliğinin önemli bir psikososyal belirleyici olduğunu ortaya koymakta ve spor yönetimi eğitim programlarında liderlik gelişimi ile kariyer farkındalığını güçlendirmeye yönelik sistematik uygulamaların gerekliliğine işaret etmektedir.
Referanslar
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Macmillan.
Bobbio, A., & Manganelli, A. M. (2009). Leadership self-efficacy scale: A new multidimensional instrument. TPM-Testing, Psychometrics, Methodology in Applied Psychology, 16(1), 3-24.
Cansoy, R. ve Polatcan, M. (2018). Liderlik Öz-Yeterliği Ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. PESA International Journal of Social Studies, 4(4), 331-342.
Chelladurai, P., & Kim, A. C. H. (2022). Human resource management in sport and recreation. Human kinetics.
Chen, G., Gully, S. M., & Eden, D. (2001). Validation of a new general self-efficacy scale. Organizational research methods, 4(1), 62-83.
Cunningham, G. B., & Welty Peachey, J. (2019). Foundations of the sociology of sport and physical activity. Sociology of sport and physical activity, 1-12.
Demirci A., Öz F., Sabah S., Çankaya S. (2023) Spor Bilimleri Fakültesinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Kariyer Planlaması ve İş Bulma Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi. EGE 10. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, İzmir, Türkiye, 22 - 24 Aralık 2023, ss. 1993-2005.
Doherty, A. (2013). Investing in sport management: The value of good theory. Sport Management Review, 16(1), 5-11.
Fletcher, D., & Arnold, R. (2011). A qualitative study of performance leadership and management in elite sport. Journal of applied sport psychology, 23(2), 223-242.
Gould, D., & Maynard, I. (2009). Psychological preparation for the Olympic Games. Journal of sports sciences, 27(13), 1393-1408.
Greenhaus, J. H., Callanan, G. A., & Godshalk, V. M. (2009). Career management. Sage.
Güneş, E., & Kılıç, H. O. (2024). Examining the Leadership Styles and Effects of Sport Managers. Eurasian Journal of Sport Sciences and Education, 6(2), 333-349.
Hall, D. T. (2002). Careers in and out of organizations. Sage.
Hannah, S. T., Avolio, B. J., Luthans, F., & Harms, P. D. (2008). Leadership efficacy: Review and future directions. The leadership quarterly, 19(6), 669-692.
Hirschi, A. (2011). Career-choice readiness in adolescence: Developmental trajectories and individual differences. Journal of vocational behavior, 79(2), 340-348.
Hirschi, A. (2012). The career resources model: An integrative framework for career counsellors. British Journal of Guidance & Counselling, 40(4), 369-383.
Jonker, L., Elferink-Gemser, M. T., & Visscher, C. (2011). The role of self-regulatory skills in sport and academic performances of elite youth athletes. Talent Development & Excellence, 3(2), 263-275.
Judge, T. A., & Bono, J. E. (2001). Relationship of core self-evaluations traits—self-esteem, generalized self-efficacy, locus of control, and emotional stability—with job satisfaction and job performance: A meta-analysis. Journal of applied Psychology, 86(1), 80.
Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Nobel Yayın ve Dağıtım, 16. Baskı, Ankara.
Kleine, A. K., Schmitt, A., & Keller, A. C. (2023). Career planning and self-efficacy as predictors of students’ career-related worry: Direct and mediated pathways. Journal of Career Development, 50(1), 185-199.
Koen, J., Klehe, U. C., & Van Vianen, A. E. (2012). Training career adaptability to facilitate a successful school-to-work transition. Journal of Vocational Behavior, 81(3), 395-408.
Lent, R. W., & Brown, S. D. (2013). Social cognitive model of career self-management: toward a unifying view of adaptive career behavior across the life span. Journal of counseling psychology, 60(4), 557.
Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance. Journal of vocational behavior, 45(1), 79-122.
Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (2000). Contextual supports and barriers to career choice: A social cognitive analysis. Journal of counseling psychology, 47(1), 36.
Machida, M., & Schaubroeck, J. (2011). The role of self-efficacy beliefs in leader development. Journal of Leadership & Organizational Studies, 18(4), 459-468.
McCormick, M. J., Tanguma, J., & López-Forment, A. S. (2002). Extending self-efficacy theory to leadership: A review and empirical test. Journal of Leadership Education, 1(2), 34-49.
Ng, K. Y., Ang, S., & Chan, K. Y. (2008). Personality and leader effectiveness: a moderated mediation model of leadership self-efficacy, job demands, and job autonomy. Journal of Applied psychology, 93(4), 733.
Paglis, L. L. (2010). Leadership self‐efficacy: research findings and practical applications. Journal of Management Development, 29(9), 771-782.
Paglis, L. L., & Green, S. G. (2002). Leadership self‐efficacy and managers' motivation for leading change. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 23(2), 215-235.
Savickas, M. L. (2013). Career construction theory and practice. Career development and counseling: Putting theory and research to work, 2(1), 144-180.
Stajkovic, A. D., & Luthans, F. (1998). Self-efficacy and work-related performance: A meta-analysis. Psychological bulletin, 124(2), 240.
Super, D. E. (1980). A life-span, life-space approach to career development. Journal of vocational behavior, 16(3), 282-298.
Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Türkmen, A., & Eroğlu, Y. (2018). Sport administration evaluation in Turkey: Views of sports managers. Journal of Physical Education and Sports Studies, 10(1), 49–61.
Usher, E. L., & Pajares, F. (2008). Sources of self-efficacy in school: Critical review of the literature and future directions. Review of educational research, 78(4), 751-796.
Wagstaff, C. R. (Ed.). (2016). The organizational psychology of sport: Key issues and practical applications. Taylor & Francis.
Wylleman, P., & Lavallee, D. (2004). A developmental perspective on transitions faced by athletes. Developmental sport and exercise psychology: A lifespan perspective, 507-527.
Yavuz Eroğlu, S., Eroğlu, E. (2020), Career Planning Scale of Students studied in Sports Sciences (CPS): Validity and reliability Study, International Journal of Progressive Education. 16 (3), 123-131.
Yiming, Y., Shi, B., Kayani, S., & Biasutti, M. (2024). Examining the relationship between self-efficacy, career development, and subjective wellbeing in physical education students. Scientific reports, 14(1), 8551.
Zimmerman, B. J. (2008). Investigating self-regulation and motivation: Historical background, methodological developments, and future prospects. American educational research journal, 45(1), 166-183.
Ek Dosyalar
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Münire Coşar, Soner Çankaya
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
