Elit Kadın Futbolcularının Vücut Yağ Yüzdesi, Uyku Süresi ve Dış Yük Göstergeleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19255948Özet
Bu çalışmanın amacı, elit kadın futbolcularda vücut yağ yüzdesi ve haftalık uyku süresinin maç içi dış yük ve yorgunluk göstergeleri ile olan ilişkilerini incelemektir. Çalışmaya Türkiye Kadınlar Süper Ligi’nde mücadele eden 13 elit kadın futbolcu gönüllü olarak katılmıştır. Vücut yağ yüzdesi skinfold ölçüm yöntemi ile uyku süresi haftalık uyku takip cetveli aracılığıyla belirlenmiştir. Maç içi dış yük verileri, resmi lig maçları sırasında STATSports GPS cihazları kullanılarak elde edilmiştir. Veriler SPSS (Sürüm 26) programında analiz edilmiş ve değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, haftalık uyku süresinin total distance, distance/min, accelerations, decelerations, dynamic stress load, total metabolic power, energy expenditure, mechanical load ve fatigue index gibi birçok dış yük göstergesi ile anlamlı ve pozitif ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Buna karşılık, vücut yağ yüzdesi ile incelenen dış yük göstergeleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ayrıca dış yük değişkenleri arasında çok güçlü korelasyonların bulunması, futbol maçının fiziksel taleplerinin çok boyutlu ancak birbirine sıkı şekilde bağlı bir yük profili oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, elit kadın futbolcularda uyku süresinin yük toleransı ve yorgunluk yönetimi açısından kritik bir faktör olduğu; performans izleme süreçlerinde yük ve toparlanma değişkenlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği söylenebilir.
Referanslar
Ackland, T. R., Lohman, T. G., Sundgot-Borgen, J., Maughan, R. J., Meyer, N. L., Stewart, A. D., & Müller, W. (2012). Current status of body composition assessment in sport. Sports Medicine, 42(3), 227–249. https://doi.org/10.2165/11597140-000000000-00000
Akenhead, R., & Nassis, G. P. (2016). Training load and player monitoring in high-level football: Current practice and perceptions. International Journal of Sports Physiology and Performance, 11(5), 587–593. https://doi.org/10.1123/ijspp.2015-0331
Aydemir, B. (2025). Futbolda performans takibi: GPS verileri üzerine bir çalışma. In Antrenman biliminde kuramsal ve uygulamalı yaklaşımlar. Ankara: Gazi Kitabevi. ISBN 978-625-8571-18-9
Buchheit, M., & Simpson, B. M. (2017). Player-tracking technology: Half-full or half-empty glass? International Journal of Sports Physiology and Performance, 12(Suppl. 2), S2-35–S2-41. https://doi.org/10.1123/ijspp.2016-0499
Clemente, F. M., Afonso, J., Costa, J., Oliveira, R., Pino-Ortega, J., & Rico-González, M. (2021). Relationships between sleep, athletic and match performance, training load, and injuries: A systematic review of soccer players. Healthcare, 9(7), 808. https://doi.org/10.3390/healthcare9070808
Cook, J. D., & Charest, J. (2023). Sleep and performance in professional athletes. Current Sleep Medicine Reports, 9(1), 56–81. https://doi.org/10.1007/s40675-022-00243-4
Costa, J. A., Brito, J., Nakamura, F. Y., Figueiredo, P., Oliveira, E., & Rebelo, A. (2019). Sleep patterns and nocturnal cardiac autonomic activity in female athletes are affected by the timing of exercise and match location. Chronobiology International, 36(3), 360–373. https://doi.org/10.1080/07420528.2018.1545782
Di Lemme, S., Accurso, L., Castonguay, T., Fortin, M., DeMont, R., & Dover, G. (2024). Less total-body fat and lower-extremity fat are associated with more high-intensity running during games in female university soccer players. Applied Sciences, 14(19), 8992. https://doi.org/10.3390/app14198992
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). SAGE Publications. ISBN 9781526419521
França, C., Saldanha, C., Martins, F., de Maio Nascimento, M., Marques, A., Ihle, A., Sarmento, H., Campos, P., & Gouveia, É. R. (2025). Lower body strength and body composition in female football. Scientific Reports, 15(1), 9200. https://doi.org/10.1038/s41598-025-94041-x
Godoy-Izquierdo, D., & Díaz, I. (2021). Inhabiting the body(ies) in female soccer players: The protective role of positive body image. Frontiers in Psychology, 12, 718836. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.718836
Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (24. baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Lathlean, T. J. H., Gastin, P. B., Newstead, S. V., & Finch, C. F. (2019). A prospective cohort study of load and wellness (sleep, fatigue, soreness, stress, and mood) in elite junior Australian football players. International Journal of Sports Physiology and Performance, 14(6), 829–840. https://doi.org/10.1123/ijspp.2018-0372
Leddy, J. J., Burma, J. S., Toomey, C. M., Hayden, A., Davis, G. A., Babl, F. E., Gagnon, I., Giza, C. C., Kurowski, B. G., Silverberg, N. D., Willer, B., Ronksley, P. E., & Schneider, K. J. (2023). Rest and exercise early after sport-related concussion: A systematic review and meta-analysis. British Journal of Sports Medicine, 57(12), 762–770. https://doi.org/10.1136/bjsports-2022-106676
Malone, J. J., Lovell, R., Varley, M. C., & Coutts, A. J. (2017). Unpacking the black box: Applications and considerations for using GPS devices in sport. International Journal of Sports Physiology and Performance, 12(Suppl. 2), S2-18–S2-26. https://doi.org/10.1123/ijspp.2016-0236
McCaskie, C. J., Sim, M., Newton, R. U., Heasman, J., Rogalski, B., & Hart, N. H. (2022). Correction: Characterising lower-body musculoskeletal morphology and whole-body composition of elite female and male Australian football players. BMC Sports Science, Medicine & Rehabilitation, 14(1), 171. https://doi.org/10.1186/s13102-022-00564-5
Reche-Soto, P., Cardona-Nieto, D., Diaz-Suarez, A., Bastida-Castillo, A., Gomez-Carmona, C., Garcia-Rubio, J., & Pino-Ortega, J. (2019). Player load and metabolic power dynamics as load quantifiers in soccer. Journal of Human Kinetics, 69, 259–269. https://doi.org/10.2478/hukin-2018-0072
Simard, R., & L’Ecuyer, P. (2011). Computing the two-sided Kolmogorov–Smirnov distribution. Journal of Statistical Software, 39(11), 1–18. https://doi.org/10.18637/jss.v039.i11
Stergiopoulos, D. C., Botonis, P. G., Miliotis, P. G., Zavvos, A. X., Ntalapera, S. D., Papaleontiou, G. L., Pilatis, G. A., Soukara, E. K., & Geladas, N. D. (2025). Effects of simulated short-haul flights on sport-specific performance, sleep, and psychophysiological responses in football players. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 35(11), e70169. https://doi.org/10.1111/sms.70169
Viano, D. C., Withnall, C., & Halstead, D. (2018). Correction to: Impact performance of modern football helmets. Annals of Biomedical Engineering, 46(1), 208–210. https://doi.org/10.1007/s10439-017-1948-8
Ek Dosyalar
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Burakhan AYDEMİR, Duygu SEVİNÇ YILMAZ
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
