Hipoterapinin Rehabilitasyon Çalışmaları ve Psikoloji Üzerine Etkileri
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19248753Anahtar Kelimeler:
Hipoterapi, Rehabilitasyon, Psikoloji, At destekli terapiÖzet
Bu derleme çalışmasının amacı, at destekli terapi yaklaşımları içinde yer alan hipoterapinin rehabilitasyon uygulamalarındaki kullanım alanlarını ve psikolojik çıktılar üzerindeki olası etkilerini literatür temelinde değerlendirmektir. Hipoterapi; atın simetrik ve ritmik yürüyüşünden kaynaklanan çok boyutlu hareket girdisi ile ısı/duyusal uyarımı klinik hedeflere göre düzenleyerek merkezi sinir sistemi, postüral kontrol ve lokomotor işlevler üzerinde destekleyici etkiler oluşturmayı amaçlayan bir yöntemdir. İncelenen çalışmalar, özellikle denge, postür, kaba motor performans ve fonksiyonel kapasite gibi alanlarda olumlu değişimlerin rapor edildiğini; bazı gruplarda motivasyon, sosyal etkileşim, iletişim ve duygudurum göstergelerinde de gelişim eğilimleri bulunduğunu göstermektedir. Uygulamanın güvenliği ve etkililiği; seans protokolünün planlanması, eğitimli çok disiplinli ekip yapısı, uygun at seçimi ve hayvan refahı ilkelerinin gözetilmesiyle yakından ilişkilidir. Mevcut kanıtlar, örneklem büyüklüğü ve protokol çeşitliliği nedeniyle sınırlılıklar içerse de hipoterapinin çeşitli klinik gruplarda tamamlayıcı rehabilitasyon seçeneği olarak değerlendirilebileceğini düşündürmektedir.
Referanslar
American Hippotherapy Association, Inc. (2012). Hippotherapy vs. therapeutic riding (Updated July 2012) [Fact sheet]. Windrush Farm.
American Hippotherapy Association, Inc. (2017). Best practices: Statements of practice [PDF]. Retrieved February 23, 2026, from https://www.americanequestrian.com/pdf/American%20Hippotherapy%20Assn%20Best%20Practices%202017%20.pdf
American Hippotherapy Association. (2025). What is hippotherapy? Retrieved February 23, 2026, from https://www.americanhippotherapyassociation.org/what-is-hippotherapy
Baba, C., Kawai, M., & Takimoto-Inose, A. (2019). Are horses (Equus caballus) sensitive to human emotional cues? Animals, 9(9), 630. https://doi.org/10.3390/ani9090630
Baxley, B. H., Rodriguez-Mori, H., & Anderson, N. C. (2024). Welfare and stress of horses used for equine-assisted services: A systematic review. Applied Animal Behaviour Science, 280, 106424. https://doi.org/10.1016/j.applanim.2024.106424
Berg, E. L., & Causey, A. (2014). The life-changing power of the horse: Equine-assisted activities and therapies in the U.S. Animal Frontiers, 4(3), 72–75. https://doi.org/10.2527/af.2014-0025
De Guindos-Sanchez, L., Lucena-Anton, D., Moral-Munoz, J. A., Salazar, A., & Carmona-Barrientos, I. (2020). The effectiveness of hippotherapy to recover gross motor function in children with cerebral palsy: A systematic review and meta-analysis. Children, 7(9), 106. https://doi.org/10.3390/children7090106
Hediger, K., Lunzenfichter, M., Markzoll, E., Arnskötter, W., Schaudek, M., & Kluger, G. (2025). Psychological aspects of hippotherapy for children with severe neurological impairment: An exploratory study. PLOS ONE, 20(4), e0320238. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0320238
Hyun, C., Kim, K., Lee, S., Ko, N., Lee, I.-S., & Koh, S.-E. (2022). The short-term effects of hippotherapy and therapeutic horseback riding on spasticity in children with cerebral palsy: A meta-analysis. Pediatric Physical Therapy, 34(2), 172–178. https://doi.org/10.1097/PEP.0000000000000880
International Association of Human–Animal Interaction Organizations. (2021). IAHAIO international guidelines on education and training requirements in equine-assisted services (Version 1.0) [PDF]. Retrieved February 23, 2026, from https://iahaio.org/wp/wp-content/uploads/2021/11/final-equine-education-and-training-guidelines.pdf
Karataş, N., İyi, Z., Düzgün, M. V., Demiralay Katırcıoğlu, Ş., Kaya, A., Keser, İ., & İşler, A. (2023). Otizim spektrum bozukluğu olan bireylere uygulanabilecek güncel bir yaklaşım: Hayvan destekli aktivite. In 8th International Aegean Conferences on Natural and Medical Sciences (pp. 149–161). Ankara, Türkiye: IKSAD Publishing House.
Koç, P., Altınkaya, N., & İnanç, G. (2023). Hippoterapinin terapatik yararları: Ergoterapi bakış açısı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 324–333. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.931263
Koca, T. T., & Ataseven, H. (2016). What is hippotherapy? The indications and effectiveness of hippotherapy. Northern Clinics of Istanbul, 2(3), 247–252. https://doi.org/10.14744/nci.2016.71601
Köseman, A., & Şeker, İ. (2015). Atların terapötik kullanımı. Annals of Health Sciences Research, 4(2), 44–49.
Köseman, A., & Şeker, İ. (2015). Hipoterapi ve terapide kullanılan atların özellikleri. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 12(3), 195–201.
Madigand, J., Rio, M., & Vandevelde, A. (2023). Equine assisted services impact on social skills in autism spectrum disorder: A meta-analysis. Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry, 125, 110765. https://doi.org/10.1016/j.pnpbp.2023.110765
Menor-Rodríguez, M. J., De la Cuerda, R. C., Tejada, M. C., & Alguacil-Diego, I. M. (2021). Role and effects of hippotherapy in the treatment of children with cerebral palsy: A systematic review of the literature. Journal of Clinical Medicine, 10(12), 2589. https://doi.org/10.3390/jcm10122589
Meregillano, G. (2004). Hippotherapy. Physical Medicine and Rehabilitation Clinics of North America, 15(4), 843–854. https://doi.org/10.1016/j.pmr.2004.02.002
Moraes, A. G., Copetti, F., Angelo, V. R., Chiavoloni, L. L., & David, A. C. (2016). The effects of hippotherapy on postural balance and functional ability in children with cerebral palsy. Journal of Physical Therapy Science, 28(8), 2220–2226. https://doi.org/10.1589/jpts.28.2220
Neveux, C., Hockenhull, J., Barker, J., Allen, K., Mullan, S., & Valenchon, M. (2024). The selection, training and welfare of post-racing thoroughbreds and other breeds used in equine assisted services. Animal Welfare, 33, e44. https://doi.org/10.1017/awf.2024.51
Öztürk, S. (2019). Hippoterapi simülatörü ile yapılan egzersiz programının inmeli hastalarda etkinliğinin araştırılması (Tez). PQDT-Global.
Rankins, E. M., Wickens, C. L., McKeever, K. H., & Malinowski, K. (2021). A survey of horse selection, longevity, and retirement in equine-assisted services in the United States. Animals, 11(8), 2333. https://doi.org/10.3390/ani11082333
Rigby, B. R., & Grandjean, P. W. (2016). The efficacy of equine-assisted activities and therapies on improving physical function. The Journal of Alternative and Complementary Medicine, 22(1), 9–24. https://doi.org/10.1089/acm.2015.0171
Sterba, J. A. (2007). Does horseback riding therapy or therapist-directed hippotherapy rehabilitate children with cerebral palsy? Developmental Medicine & Child Neurology, 49(1), 68–73. https://doi.org/10.1017/S0012162207000175
Tazegül, Ü., Atar, Ö., & Tazegül, M. F. (2020). Serebral palsi ve egzersiz. TOTBİD Dergisi, 20, 352–357.
TSK Elele Vakfı. (2015, December 19). Hippoterapi / atlı terapi dersleri. Retrieved February 23, 2026, from https://elele.org.tr/hippoterapi-atli-terapi-dersleri/
Tseng, S.-H., Chen, H.-C., & Tam, K.-W. (2013). Systematic review and meta-analysis of the effect of equine assisted activities and therapies on gross motor outcome in children with cerebral palsy. Disability and Rehabilitation, 35(2), 89–99. https://doi.org/10.3109/09638288.2012.687033
Ün, A. E. (2020). Binicilik antrenörü gözünde hippoterapi. Turkish Journal of Agriculture–Food Science and Technology, 8(10), 2131–2138. https://doi.org/10.24925/turjaf.v8i10.2131-2138.3604
Uzunçayır, D., & İlhan, L. (2021). Hippoterapi ve özel gereksinimli çocuklar: Ebeveyn görüşleri doğrultusunda nitel bir araştırma. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 32–50.
Xiao, N., Shinwari, K., Kiselev, S., Huang, X., Li, B., & Qi, J. (2023). Effects of equine-assisted activities and therapies for individuals with autism spectrum disorder: Systematic review and meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(3), 2630. https://doi.org/10.3390/ijerph20032630
Yanardağ, U. (2020). Hayvan ve insan arasındaki bağ temelli sosyal çalışma. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(2), 743–763.
Yazıcı, C. G., Özden, F., Çoban, O., Tarakçı, D., Aydoğdu, O., & Sarı, Z. (2025). The effect of hippotherapy simulator-assisted therapy on motor and functional outcomes in children with cerebral palsy. Medicina (Kaunas), 61(10), 1811. https://doi.org/10.3390/medicina61101811
Yıldırım Şık, B., Çekmece, Ç., Dursun, N., Dursun, E., Balıkçı, E., Altunkanat, Z., … (2012). Hippoterapi serebral palsili çocukların rehabilitasyonunda yararlı mıdır? Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 32(3), 601–608. https://doi.org/10.5336/medsci.2011-22465
Zadnikar, M., & Kastrin, A. (2011). Effects of hippotherapy and therapeutic horseback riding on postural control or balance in children with cerebral palsy: A meta-analysis. Developmental Medicine & Child Neurology, 53(8), 684–691. https://doi.org/10.1111/j.1469-8749.2011.03951.x
Ek Dosyalar
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Mehmet AYDOĞAN, Neslihan BAL
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
